Płock
Z Wikipedii
Współrzędne: 52°33' N 19°42' E
| Płock | |||||
|
|||||
| Dewiza: Virtute et labore augere (Wzbogacać męstwem i pracą) | |||||
| Województwo | mazowieckie | ||||
| Powiat | miasto na prawach powiatu | ||||
| Gmina - rodzaj |
Płock miejska |
||||
| Założono | IX wiek | ||||
| Prawa miejskie | 1237 | ||||
| Prezydent miasta | Mirosław Milewski (e-mail) |
||||
| Powierzchnia | 88,06 km² | ||||
| Położenie | 52° 33' N 19° 42' E |
||||
| Wysokość | 105 (Wzgórze Tumskie) | ||||
| Liczba mieszkańców (2007) - liczba ludności - gęstość - aglomeracja |
127 224 1445,6 os./km² ok. 203 tys. |
||||
| Strefa numeracyjna (do 2005) |
(+48) 24 | ||||
| Kod pocztowy | 09-400 do 09-411 i 09-417 do 09-419,09-421 | ||||
| Tablice rejestracyjne | WP | ||||
|
Położenie na mapie Polski
  Płock
|
|||||
|
Urząd miejski3
Stary Rynek 109-400 Płock tel. 024 367-15-55; |
|||||
 Galeria zdjęć w Wikimedia Commons |
|||||
| Strona internetowa miasta | |||||
Płock (Stołeczne Książęce Miasto Płock) - miasto w centralnej Polsce w województwie mazowieckim położone nad Wisłą w odległości 738 km od jej źródeł i 319 km od jej ujścia do Bałtyku.
Spis treści |
[edytuj] Opis miasta
Płock od zawsze związany był z Mazowszem, jest jego historyczną stolicą i do dziś jest jednym z najważniejszych mazowieckich miast.
W latach 1079-1138 Płock był stolicą Polski - okres panowania Władysława I Hermana i Bolesława III Krzywoustego.
Płock leży nad szeroką na około 8 km doliną Wisły, w zasięgu zbiornika wodnego utworzonego zaporą we Włocławku, na styku 2 makroregionów: prawobrzeżnego Pojezierza Dobrzyńskiego oraz położonej na lewym brzegu rzeki strefy Kotliny Płockiej. Klimat lokalny charakteryzuje się najniższą w Polsce sumą opadów (ok. 500 mm rocznie), przeciętnymi temperaturami stycznia -3, a lipca +18 stopni Celsjusza.
Płock zajmuje powierzchnię 8 806 ha. Główna część miasta położona jest na wysokim, prawym brzegu Wisły (wysokość skarpy około 50 m), lewobrzeżny Płock to dzielnice Radziwie, Góry, Ciechomice i Pradolina Wisły.
Barwy miasta - żółto-niebieskie z czerwonym szlakiem w środku ustalone w 1938 roku przez Radę Miejską nawiązują swoją kolorystyką do barw dawnego munduru województwa ustanowionego przez Sejm Polski w 1776 roku dla województwa płockiego.
Płock uzyskał prawa miejskie w 1237 roku. Jest najstarszym miastem na Mazowszu i jednym z najstarszych w Polsce.
[edytuj] Historia Płocka
- IX-X w. ośrodek kultu pogańskiego na obecnym Wzgórzu Tumskim
- w X w. wybudowano warowny gród książęcy
- około 1009 r. sprowadzono do Płocka benedyktynów
- w 1031 r. gród został zniszczony przez ruską wyprawę Jarosława i Mścisława Włodzimierzowiczów
- 1037-1047 - Płock stolicą samodzielnego państwa Masława, cześnika Mieszka II
- w 1075 r. założono biskupstwo mazowieckie, później nazwane płockim z siedzibą w Płocku, pierwszym biskupem był Marek
- 1079-1138 - Płock stolicą Polski - okres panowania Władysława I Hermana (1079-1102) i Bolesława III Krzywoustego (1102-1138)
- 20 sierpnia 1085 lub 1086 – w Płocku urodził się Bolesław III Krzywousty
- w XII w. po raz pierwszy w dokumentach łacińskich pojawia się nazwa "Płock"
- w latach 1130-1144 na Wzgórzu Zamkowym zostaje wybudowana katedra romańska wzniesiona przez biskupa Aleksandra z Malonne
- w 1138 umiera Bolesław Krzywousty, Płock stał się stolicą dzielnicy mazowieckiej i siedzibą książąt mazowieckich
- w 1177 r. po raz pierwszy wybita została moneta płocka
- w 1180 r. przy kolegiacie św. Michała powstała szkoła elementarna, która jako jedyna z powstałych w średniowieczu działa do dzisiejszego dnia (obecnie jako Liceum Ogólnokształcące im. Marsz. Stanisława Małachowskiego - popularna "Małachowianka")
- w 1237 miasto uzyskało przywilej lokacyjny na prawie polskim od Konrada mazowieckiego
- w 1255 potwierdzono i rozszerzono przywileje miejskie przez Księcia Siemowita I
- w 1262 r. spaleniu ulega zamek i miasto - najazd Litwinów i Rusinów pod wodzą Mendoga
- w 1286 r. kolejne spalenie Płocka przez Litwinów i Rusinów
- w 1325 r. spalenie Płocka przez rycerstwo małopolskie pod wodzą Władysława Łokietka
- w 1329 r. Płock oblężony przez króla czeskiego Jana Luksemburczyka i mistrza krzyżackiego Wernera - księstwo płockie lennem czeskim
- 1351-1370 księstwo płockie pod zwierzchnością Kazimierza Wielkiego, powstają fortyfikacje miejskie, nowy gotycki zamek, oraz kościół farny, a przy nim najstarsza płocka parafia - św. Bartłomieja
- w 1405 r. księżna Aleksandra, siostra króla Władysława Jagiełły, a żona księcia Siemowita IV funduje szpital św. Trójcy (funkcjonujący do dzisiejszego dnia)
- w 1410 r. Płock stanowi główną bazę zaopatrzeniową wojsk polskich w czasie Wielkiej Wojny z Zakonem Krzyżackim
- w 1435 r. ponowienie przywileju miejskiego (prawo chełmińskie) przez księcia Władysława I
- w 1495r. śmierć ostatniego księcia płockiego, Janusza II i przyłączenie księstwa płockiego do Korony - miasto zostaje stolicą województwa i starostwa płockiego
- w 1496 r. miasto uzyskuje przywilej budowy wodociągów
- w 1511 r. wielki pożar niszczy miasto i zamek
- w 1529 r. starostwo płockie przechodzi w ręce królowej Bony
- w 1532 r. osunięcie skarpy wiślanej niszczy część zabudowań zamkowych
- w 1534 r. burmistrz Jan Alantsee buduje wodociągi miejskie
- w 1564 r. liczba budynków w mieście wzrosła do 600, dorównując liczbie domów ówczesnej Warszawy
- w 1603 r. wielka epidemia zabija ponad 2 tysiące mieszkańców
- w 1616 r. spłonęło ponad 70% miasta
- w 1625 r. kolejna epidemia zabija 2 tysiące mieszkańców
- w 1657 r. - zniszczenie Płocka przez wojska szwedzkie
- w 1705 r. - kolejne zniszczenie miasta w czasie wojny północnej
- 1793-1816 po II rozbiorze Polski miasto pod okupacją pruską staje się siedzibą władz kamery i regencji
- 1803-1816 rozebranie murów obronnych i bram miejskich
- w 1806r. wojska francuskie w Płocku
- w 1807r. Płock zostaje stolicą departamentu w Księstwie Warszawskim, prefektem zostaje Rajmund Rembieliński
- w 1812 r. założenie teatru w budynku dawnego kościoła św. Trójcy
- w 1815 r. Płock zostaje miastem wojewódzkim w Królestwie Polskim
- w 1820 r. założono Towarzystwo Naukowe Płockie, TNP
- w 1824 r. wydano pierwsze płockie czasopismo "Dziedzilia - czyli Pamiętnik Płocki"
- w 1825 r. car Aleksander I odwiedza Płock
- 1824-1827 Jakub Kubicki wznosi klasycystyczny budynek ratusza płockiego
- w 1831 r. w płockim Ratuszu obraduje ostatnia sesja sejmu powstańczego Królestwa Polskiego
- w 1837 r. Płock staje się stolicą guberni
- 1836-1839 budowa mostu łyżwowego na Wiśle
- w 1846r. uruchomienie żeglugi parowej na Wiśle
- w 1869 r. uruchomiono Szkołę Niedzielno-Handlową (jedna z pierwszych szkół zawodowych na obszarze Polski) - obecnie Zespół Szkół Ekonomiczno-Kupieckich im. L. Krzywickiego
- w 1869 r. zorganizowanie spółdzielczego Stowarzyszenia Spożywców "Zgoda", jednej z pierwszych spółdzielni na ziemiach polskich
- w 1906 r. zostaje założone Gimnazjum Polskiej Macierzy Szkolnej obecnie Liceum Ogólnokształcące im. Władysława Jagiełły
- 18-19 sierpnia 1920 r. Bohaterska obrona mieszkańców Płocka przed nawałą rosyjską podczas wojny - polsko bolszewickiej.
- 1921 - 10 kwietnia Marszałek Józef Piłsudski odznaczył miasto Płock Krzyżem Walecznych za bohaterską obronę podczas wojny polsko - bolszewickiej.
- 1931 - 22 lutego siostra Maria Faustyna Kowalska przebywając w Płocku, w klasztorze Zgromadzenia Sióstr Matki Bożej Miłosierdzia przy Starym Rynku 14/18 (obecnie Sanktuarium Miłosierdzia Bożego przy Starym Rynku 14/18) miała pierwsze i najwyraźniejsze objawienie Jezusa Miłosiernego uznane przez Kościół. Na podstawie tej wizji wymalowano obraz Jezu, ufam Tobie, czczony dziś na całym świecie
- 1937-1938 - budowa stałego mostu drogowo-kolejowego na Wiśle.
- 1939 - włączenie Płocka w granice III Rzeszy jako siedziby powiatu w rejencji ciechanowskiej, miasto zostaje przemianowane na Schröttersburg
- 1940 28 lutego - bł. abp Antoni Julian Nowowiejski i bp Leon Wetmański, aresztowani w Płocku i wywiezieni do Słupna, potem do Obozu Zagłady w Działdowie do celi nr 12, gdzie ich szczególnie szykanowano. Abp A. J. Nowowiejski poddawany był różnym torturom moralnym i fizycznym, między innymi próbom profanacji krzyża i nie załamał się. Zamordowano go 28 maja 1941.
- 1941 19 lutego - aresztowania kapłanów (m.in. ks. Franciszka Giergielewicza (1886-1941) proboszcza w Płocku-Radziwiu), i po przeprowadzeniu rewizji na plebaniach, skierowanie ich Obozu Zagłady w Działdowie.
- 1945 21 stycznia - wyzwolenie miasta przez Wojsko Polskie i oddziały radzieckie I Frontu Białoruskiego
- 1947 r. założenie klubu piłkarskiego Wisła Płock
- 1951 - powołano do życia Ogród Zoologiczny w Płocku
- 1959 - zapadła decyzja o budowie Mazowieckich Zakładów Rafineryjnych i Petrochemicznych, późniejszej Petrochemii Płock a obecnie PKN Orlen
- 1966 - 24 czerwca - uchwałą Rady Państwa miasto odznaczone zostało Orderem Sztandaru Pracy I Klasy
- 1975 - miasto staje się siedzibą województwa, powstają nowe drogi, zakłady przemysłowe; miasto rozbudowuje się, znaczący wzrost liczby mieszkańców
- 1982 - powódź zalewa Radziwie; rozpoczyna się budowa Podolszyc
- 1991 - w dniach 7 i 8 czerwca Płock odwiedził papież Jan Paweł II
- 1999 - Płock zostaje siedzibą powiatu w województwie mazowieckim. Płock przestaje być siedzibą wiejskiej gminy Słupno (siedziba przeniesiona do Słupna)
- 2002 - rozpoczyna się budowa drugiej przeprawy mostowej - najdłuższego mostu wiszącego w Polsce, będącego zaczątkiem nowego układu komunikacyjnego miasta - Most Solidarności
- 2007 - 7 marca Płock odwiedzają prezydent Polski Lech Kaczyński i prezydent Ukrainy Wiktor Juszczenko
- 2007 - 1 czerwca Płock odwiedzają premier Polski Jarosław Kaczyński i premier Litwy Gediminas Kirkilas
- 2007 - Płock obchodzi święto 770-lecia lokacji miasta
- 2007 - 13 października - oddano do użytku nowy most na Wiśle - Most Solidarności
- 2007 - grudzień zlecenie opracowania "studium wykonalności" linii tramwajowej w mieście.
- 2008 - 1 luty - Po dwóch latach generalnego remontu Teatr Dramatyczny im. Jerzego Szaniawskiego zostaje otwarty.
[edytuj] Zabytki i atrakcje turystyczne
- Bazylika Katedralna Wniebowzięcia NMP
- Muzeum Mazowieckie
- Dawne Opactwo Benedyktyńskie, obecnie jedna z dwóch siedzib Muzeum Diecezjalnego
- Muzeum Diecezjalne (siedziba macierzysta)
- Kościół Farny św. Bartłomieja
- Najstarsza Szkoła w Polsce
- Muzeum Małachowianki
- Sanktuarium Miłosierdzia Bożego
- Muzeum św. Faustyny
- Katedra Mariawicka
- Kościół św. Jana Chrzciciela
- Kościół św. Dominika
- Miejski Ogród Zoologiczny
- Mała Synagoga
Zabytki Płocka znajdują się na Europejskim Szlaku Gotyku Ceglanego.
[edytuj] Archiwa
[edytuj] Płockie "naj"
- najstarsza szkoła w Polsce - Liceum Ogólnokształcące im. Marszałka Stanisława Małachowskiego (od 1180 r.)
- najstarszy pozakościelny cmentarz w Polsce przedrozbiorowej - cmentarz parafii św. Bartłomieja (tzw. stary cmentarz) (od 1780 r.)
- jedno z najstarszych towarzystw naukowych w Polsce - Towarzystwo Naukowe Płockie (od 1820 r.)
- najstarsze muzeum na Mazowszu - Muzeum Mazowieckie (od 1821 r.)
- najstarsza ceglana budowla na Mazowszu - kościół św. Dominika (od 1227 r.)
- najstarszy szpital na Mazowszu - Szpital Św. Trójcy (od 1405 r.)
- największy szpital na Mazowszu - Wojewódzki Szpital Zespolony im. Marcina Kacprzaka
- największy i najdłuższy most w Polsce (długość mostu - ponad 1,7 km) - Most Solidarności
- największy zakład produkcyjny w Polsce - PKN Orlen - kombinat rafineryjno-petrochemiczny
- najwyższa skarpa wiślana - skarpa, na której położone jest miasto, w okolicy bazyliki katedralnej liczy 47 metrów wysokości
- najstarsza lokacja miejska na Mazowszu - prawa miejskie od 1237 r.
- najstarsza diecezja rzymskokatolicka w centralnej Polsce- (od 1075 r.)
- najstarsza budowla sakralna na Mazowszu - Bazylika katedralna Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny w Płocku (od 1144 r.)
[edytuj] Powierzchnia
| Rok | Powierzchnia (km²) | Włączone miejscowości lub ich części | Ilość przejętych mieszkańców |
|---|---|---|---|
| przed 1923 | 16,78 | --- | --- |
| 1923 | 26,00 | Radziwie | ? |
| 1953 | 31,18 | Boryszewo Nowe, Kostrogaj, Ośnica | 1 118 |
| 1961 | 51,94 | Biała Nowa, Chełpowo, Trzepowo, Winiary | 1 365 |
| 1982 | 66,44 | Borowiczki, Imielnica, Podolszyce | ? |
| 1997 | 88,06 | Budy Dolne, Ciechomice, Góry, Longinus, Tokary | 2 700 |
[edytuj] Demografia
Zobacz więcej w osobnym artykule: Ludność Płocka.Liczba ludności:
[edytuj] Urząd Stanu Cywilnego
Mieści się przy ulicy Kolegialnej i jest zabytkowym pałacykiem wybudowanym na zlecenie Anny i Ludwika Flatau (rodziców Edwarda Flatau) około 1885. Pałacyk jest w stylu póznego klasycyzmu. Składa się z trzech sal: Sali Ślubów, Sali Toastów, oraz Sali Kolumnowej. Urząd prowadzi archiwa od 1906 roku.
[edytuj] Osiedla
Zobacz więcej w osobnym artykule: Osiedla Płocka.Płock podzielony jest na 23 osiedla (21 osiedli mieszkaniowych oraz 2 niezamieszkane osiedla przemysłowe). Osiedla stanowią oficjalny, prawny podział administracyjny miasta. Są zgodnie z art.5 ustawy o samorządzie gminnym z dnia 8 marca 1990r. jednostkami pomocniczymi gminy.
| Dzielnice mieszkaniowe | Powierzchnia (km²) | Ludność | Ludność na 1 km² |
|---|---|---|---|
| Borowiczki | 7,09 | 3 660 | 516 |
| Ciechomice | 5,55 | 1 010 | 182 |
| Dobrzyńska | 0,44 | 11 330 | 25 750 |
| Dworcowa | 0,48 | 5 000 | 10 417 |
| Góry | 8,71 | 1 540 | 177 |
| Imielnica | 2,72 | 2 560 | 941 |
| Kochanowskiego | 0,50 | 10 320 | 20 640 |
| Kolegialna | 1,14 | 11 050 | 9 693 |
| Łukasiewicza | 2,24 | 13 790 | 6 156 |
| Międzytorze | 0,90 | 8 200 | 9 111 |
| Podolszyce Południe | 2,46 | 9 040 | 3 675 |
| Podolszyce Północ | 2,84 | 9 120 | 3 211 |
| Pradolina Wisły | 7,36 | 390 | 53 |
| Radziwie | 7,42 | 3 650 | 492 |
| Skarpa | 1,28 | 10 070 | 7 867 |
| Stare Miasto | 0,53 | 5 911 | 11 153 |
| Trzepowo | 8,68 | 390 | 45 |
| Tysiąclecia | 0,18 | 6 100 | 33 889 |
| Winiary | 6,13 | 1 890 | 308 |
| Wyszogrodzka | 2,52 | 8 960 | 3 556 |
| Zielony Jar | 1,22 | 3 480 | 2 852 |
| Dzielnice przemysłowe | Powierzchnia (km²) |
|---|---|
| Petrochemia | 11,85 |
| Kostrogaj | 5,82 |
[edytuj] Kultura
[edytuj] Teatr
[edytuj] Teatr Dramatyczny im. Jerzego Szaniawskiego
Początki teatru w Płocku sięgają początków XIX wieku. 20 sierpnia 1812 roku dzięki staraniom ówczesnego prefekta departamentu płockiego Rajmunda Rembielińskiego rozpoczyna swoją działalność płocki teatr. Siedzibą teatru staje się budynek kościoła św. Trójcy. Niestety w 1940 roku Niemcy rozbierają budynek teatru, a tym samym kończą jego działalność. Dzięki staraniom społeczeństwa zostaje powołany Teatr Płocki. Swoją działalność rozpoczyna 12 stycznia 1975 roku. Pięć lat później teatr otrzymuje imię Jerzego Szaniawskiego. W grudniu 2005 rozpoczęto generalny remont obiektu. Ponad dwa lata później (1 lutego 2008 r.) zmodernizowany teatr zostaje otwarty. Koszt inwestycji wyniósł 25 mln złotych.
[edytuj] Teatr Off Off
Teatr Off Off jest sceną stowarzyszenia Teatr Per Se sponsorowanego przez Urząd Miasta Płocka. Scena teatru znajduję się przy ul. 3 Maja. Wstępy na spektakle są wolne.
[edytuj] Amfiteatr
Amfiteatr płocki zlokalizowany jest w niszy pousuwiskowej skarpy wiślanej nad Wisłą. Pierwotne dzieło trzech płockich architektów Czesława Korgula (szef), Ignacego Bladowskiego oraz Henryka Sęczykowskiego powstał w latach sześćdziesiątych dwudziestego wieku. Projekt został wykonany społecznie, podobnie jak wszystkie inne prace związane z obiektem. Generalnego wykonawstwa podjęło się Płockie Przedsiębiorstwo Robót Mostowych przy czynnym udziale innych zakładów pracy oraz młodzieży. Oddany obiekt o pojemności około 3 000 widzów wkomponował się w wiślaną skarpę i przez prawie czterdzieści lat służył płocczanom.
Na początku XXI wieku pojawił się pomysł zrekonstruowania sędziwej i zniszczonej konstrukcji. Spośród kilku projektów wybrany został pomysł Wojciecha Ryżyńskiego oraz Henryka Nowackiego. Ostatecznie zmodernizowany, a właściwie zbudowany od podstaw, nowy płocki amfiteatr było gotowy do oddania na wiosnę 2007 roku. Niestety, jedna z wizytacji ekspertów zakończyła się złą wiadomością: powiatowy inspektor nadzoru budowlanego orzekł, że pylony utrzymujące dach konstrukcji są zbyt słabe i całość może grozić zawaleniem. Budowa płockiego amfiteatru zakończyła się 16 czerwca 2008. Pierwszą imprezą po zakończeni remontu miał być Kabareton. Jednak Kabareton odbędzie się na placu Starego Rynku gdyż amfiterat nie będzie jeszcze gotowy. data otwarcia jeszcze nie znana. Trwa śledztwo w sprawie nieprawidłowości podczas budowy tego obiektu.
[edytuj] Płocka Orkiestra Symfoniczna
Płocka Orkiestra Symfoniczna im. Witolda Lutosławskiego
W 1977 roku powstaje Płocka Orkiestra Kameralna. Od 1998 roku działa jako orkiestra symfoniczna. Od 1999 roku jej patronem jest Witold Lutosławski. W najbliższych latach w Płocku ma powstać filharmonia.
[edytuj] Kina
- Kino Charlie - kino studyjne
- Cinema City - 8 sal (w budowie, otwarcie listopad 2008)
- Novekino Przedwiośnie - 4 sale (w budowie, otwarcie sierpień 2008)
- Helios - 6 sal (w budowie, otwarcie wrzesień 2008)
[edytuj] Muzea
- Muzeum Diecezjalne
- Muzeum Małachowianki
- Muzeum Mazowieckie
- Muzeum św. Faustyny
- Muzeum Żydów Mazowieckich (w budowie)
[edytuj] Gospodarka
[edytuj] Przemysł
Płock jest jednym z najbardziej uprzemysłowionych miast Polski. W przemyśle pracuje około 46% zatrudnionych. W mieście znajduje się kilka wielkich oraz szereg mniejszych zakładów przemysłowych.
Największe zakłady przemysłowe:
- PKN Orlen - jedna z największych korporacji przemysłu naftowego w Europie Środkowej (zał. 1960)
- CNH Polska (dawna Fabryka Maszyn Żniwnych) - jedyny w Polsce i największy w Europie Środkowej producent kombajnów zbożowych (początki firmy sięgają XIX w.)
- Stocznia Rzeczna Centromost - największa w Polsce i jedna z największych w Europie stocznia rzeczna
- Mostostal Płock
- Naftoremont
- Izokor
- Zakłady Mięsne Płock - jedne z największych w mazowieckim (zał. 1936) - w upadłości
- Zakłady Drobiarskie SADROB - jest jedną z największych tego typu firm w Polsce (zał. 1957)
- Operator Logistyczny Paliw Płynnych (OLPP) - lider w branży składowania i przeładunku produktów naftowych w Polsce.
- BUDMAT
- PERN
- HERO Polska
- Levi Strauss & Co.
- PPH MARK GAZ - największa w Płocku i jedna z największych na Mazowszu firm zajmujących się dystrybucją gazu płynnego.
- Adler Polska
- Płockie Przedsiębiorstwo Robót Mostowych
[edytuj] Handel
Ogólnopolskie sieci handlowe działające w Płocku:
