Lyon

Z Wikipedii

Skocz do: nawigacji, szukaj
Ten artykuł dotyczy miasta we Francji. Zobacz też: inne znaczenia tej nazwy.

Współrzędne: 45°45' N 04°50' EGeografia

Lyon
Herb
Herb Lyonu Flaga Lyonu
Państwo Francja Francja
Departament Rodan
Burmistrz Gérard Collomb
Powierzchnia 47,95 km²
Położenie 45° 45' N
04° 50' E
Wysokość 162-312 m n.p.m.
Ludność (2005)
• liczba ludności
• gęstość
• aglomeracja
466 400
9727 os./km²
1 648 216
Kod pocztowy 69001-69009
Podział miasta 9 dzielnic
Położenie na mapie kraju
Lyon
Lyon
Lyon

Lyon (dawniej Lugdunum) – miasto we Francji, druga co do wielkości aglomeracja (po Paryżu). Leży w środkowo-wschodniej części kraju, nad rzekami Rodanem i Saoną, w regionie Rodan-Alpy, w departamencie Rodan. Jest stolicą regionu i departamentu.

Spis treści

[edytuj] Historia

Lyon został założony przez Rzymian w 43 p.n.e. jako Lugdunum i po pewnym czasie przekształcił się w główny ośrodek prowincji Galia. Około 470 r. miasto zajęte zostało przez Burgundów, a następnie przez Franków (534). W 879 r. powróciło do Burgundii, w 1032 r. zostało przyłączone do cesarstwa niemieckiego. Prawa miejskie od XIII wieku. Od 1307 r. Lyon należy do Francji. Po okresie upadku w średniowieczu, w XVI wieku rozpoczął się ponowny rozwój Lyonu jako ważnego ośrodka handlowego i finansowego. W 1793 r., w czasie rewolucji francuskiej, w mieście wybuchło powstanie żyrondystów przeciwko dyktaturze jakobinów. Natomiast w latach 1831 i 1834 miały tu miejsce krwawo stłumione powstania tkaczy. W czasie II wojny światowej mieściła się w Lyonie najważniejsza komórka francuskiego ruchu oporu, którą dowodził Jean Moulin.

To tutaj bracia Lumière zbudowali swój kinematograf i nakręcili pierwszy film. Natomiast pierwszą projekcję kinową przeprowadzili w Paryżu (uczestniczyło w niej 33 widzów). Wydarzenie to miało miejsce 28 grudnia 1895 i jest powszechnie uważane za początek historii kina.

[edytuj] Gospodarka

Lyon to ważny ośrodek handlowo-finansowy. Jest siedzibą giełdy oraz wielkich banków (m.in. Societé Lyonnaise de Banque i Crédit Lyonnais). Odbywają się tu wielobranżowe targi międzynarodowe.

Miasto jest tradycyjnym ośrodkiem przemysłu włókienniczego (nazywa się je czasem światową stolicą jedwabiu). Ponadto rozwinięty jest przemysł chemiczny (zakłady Rhone-Poulenc i Institut Merieux), metalowy, maszynowy, samochodowy (zakłady Renault), elektroniczny, odzieżowy, obuwniczy i spożywczy.

[edytuj] Komunikacja

Lyon jest dużym węzłem kolejowym ze stacją Gare de Lyon-Saint Paul oraz drogowym. Miasto obsługują stacje Lyon Part-Dieu (główny dworzec kolejowy, położony we wschodniej części miasta) oraz Lyon Perrache (dworzec kolejowy i autobusowy). Znajdują się tu również międzynarodowy port lotniczy imienia Antoine'a de Saint-Exupery'ego (dawniej Satolas) oraz port rzeczny.

Miasto zostało połączone z Paryżem i Marsylią szybką linią kolejową TGV. Dzięki temu czas podróży do Paryża uległ skróceniu do 115 minut, zaś do Marsylii można dojechać w 104 minuty.

W Lyonie działają dwie koleje szynowo-linowe, cztery linie metra (A, B, C i D), trzy linie tramwajowe (T1, T2 i T3) oraz kilkadziesiąt linii autobusowych i trolejbusowych.

19 maja 2005 roku w mieście uruchomiono nowoczesny system wypożyczania rowerów o nazwie Vélo'v. Składa się on z sieci 157 stacji (pokrywa ona obszar Lyonu oraz sąsiedniego miasta Villeurbanne) oraz ponad 2000 rowerów. Wypożyczenie roweru jest tanie, co w założeniu ma się przyczyniać do redukcji zanieczyszczenia i zmniejszenia natężenia ruchu samochodowego w mieście oraz zachęcać mieszkańców do prowadzenia zdrowego trybu życia.

[edytuj] Nauka i kultura

Lyon jest ważnym ośrodkiem kulturalno-naukowym. Znajdują się tu:

Ponadto miasto jest siedzibą licznych instytutów naukowo-badawczych oraz instytucji kulturalnych. Do tych ostatnich należą:

  • opera
  • teatry
  • kabarety
  • kina studyjne
  • muzea (patrz: zabytki i atrakcje turystyczne)
  • letnie festiwale filmowe i teatralne w plenerze

[edytuj] Zabytki i atrakcje turystyczne

Saint Martin d'Ainay, marzec 2005
Saint Martin d'Ainay, marzec 2005

Historyczna część Lyonu została wpisana 5 grudnia 1998 przez UNESCO na listę Światowego Dziedzictwa Kulturowego. W nazywanej Vieux Lyon (Stary Lyon) dzielnicy znajdują się liczne zabytki gotyckie i renesansowe.

Do atrakcji miasta należą ponadto:

  • muzea
    • Centrum Historii Ruchu Oporu i Deportacji (Le Centre Historique de la Résistance et de la Déportation)
    • Instytut Lumière (L'Institut Lumière)
    • Muzeum Cywilizacji Galijsko-Rzymskiej (Le musée gallo-romain de Lyon-Fourvière)
    • Muzeum Drukarstwa (Le musée de l'imprimerie)
    • Muzeum Historii Naturalnej (Le Muséum)
    • Muzeum Historyczne Lyonu (Le musée Gadagne)
    • Muzeum Sztuk Pięknych (Le musée des Beaux-Arts)
    • Muzeum Sztuki Współczesnej (Le musée d'Art Contemporain)
    • Muzeum Tony'ego Garnier (Le musée urbain Tony Garnier)
    • Muzeum Włókiennictwa i Sztuk Dekoracyjnych (Le musée des tissus et des arts décoratifs)
  • kościoły
    • bazylika Najświętszej Maryi Panny (La basilique de Notre-Dame de Fourvière) z XIX wieku
    • klasycystyczny zbór protestancki (La Temple) przy Place du Change
    • romańska bazylika benedyktynów Saint-Martin-d'Ainay z XII wieku
    • romańsko-gotycka katedra świętego Jana (La primatiale Saint-Jean-Baptiste) ze słynnym czternastowiecznym zegarem astronomicznym (XII-XIV wiek)
    • Saint-Bonaventure (XIV-XV wiek)
    • Saint-Bruno-des-Chartreux (XVI wiek, wielokrotnie przebudowywany)
    • Saint-Irénée (świętego Ireneusza) z kryptą wczesnochrześcijańską z V wieku
    • Saint-Nizier (XV-XVI wiek)
    • Saint-Paul z XV wieku
    • wielki meczet Lyonu (La grande mosquée de Lyon)
  • architektura dawna i nowa
    • ratusz z XVII wieku
    • neoklasycystyczny gmach opery z pierwszej połowy XIX wieku
    • secesyjne zabytki w dzielnicach wschodnich (dawny dworzec Brotteaux, kamienice)
    • "Ołówek" (Crayon), czyli wieżowiec banku Crédit Lyonnais przypominający zatemperowany ołówek
    • nowoczesny kompleks architektoniczny Cité Internationale zaprojektowany przez włoskiego architekta Renzo Piano
  • ruiny budowli rzymskich
  • największy we Francji park miejski Parc de la Tête d'Or

Sporo zabytków z czasów rzymskich znajduje się również w pobliskich miejscowościach Vienne i Chaponost.

Nową atrakcją turystyczną aglomeracji Lyonu jest ukończona w latach 90. XX wieku buddyjska Pagoda Thien-Minh, ufundowana przez diasporę wietnamską. Mieści się ona w Sainte-Foy-lès-Lyon tuż za południowo-zachodnim krańcem Lyonu.

W okresie letnim mieszkańców i turystów przyciągają kąpielisko w podmiejskim parku Miribel-Jonage oraz ogromny półdziki park Lacroix-Laval na zachód od aglomeracji.

[edytuj] Związki z Polską

W lyońskiej aglomeracji mieszka kilkutysięczna Polonia, zaś przy kościele pw. Świętej Trójcy (Ste. Trinité) gromadzi się polska parafia rzymskokatolicka.

W mieście działa konsulat generalny Rzeczypospolitej Polskiej (jedna z czterech placówek tego typu we Francji – pozostałe to konsulaty generalne RP w Lille, Paryżu i Strasburgu).

Szklana piramida wieńcząca "Ołówek" (patrz: zabytki i atrakcje turystyczne) została zaprojektowana przez polskiego architekta Stefana du Chateau.

Od 1991 roku Lyon jest miastem partnerskim Łodzi.

[edytuj] Sławni urodzeni w Lyonie

[edytuj] Miasta partnerskie

[edytuj] Bibliografia

  • Gérard Corneloup, Les itinéraires du Patrimoine Mondial, ISBN 2-908295-49-0, Lyon 2000.
  • Jacques Lasfargues, François Leyge, Itinéraires gallo-romains dans le Rhône, ISBN 2-908291-19-3, Lyon 1997, s. 6-20.

[edytuj] Linki zewnętrzne

Commons
Zobacz galerię na Wikimedia Commons:
Lyon