Ośmiotysięcznik
Z Wikipedii
Ośmiotysięcznik – popularne wśród himalaistów jak również miłośników gór i geografów określenie szczytu, którego wierzchołek wznosi się na ponad 8 tysięcy metrów wysokości ponad poziom morza. Na Ziemi znajduje się czternaście takich szczytów – 10 w Himalajach i 4 w Karakorum. Wśród nich wyróżnia się pięć tak zwanych wysokich ośmiotysięczników, czyli Everest, K2, Kanchenjunga, Lhotse i Makalu, mające ponad 8500 metrów (w przypadku Makalu – prawie). Warto zauważyć, że magia 8000 metrów występuje tylko w układzie metrycznym miar. W anglosaskim układzie wysokości szczytów podajemy w stopach i wtedy pojawiają się dwudziesto- i dwudziestopięciotysięczniki.
Całą czternastkę ośmiotysięczników nazywa się niezbyt precyzyjnie Koroną Himalajów, prawidłowo Korona Himalajów i Karakorum. Kolejni zdobywcy Korony wymienieni są w odnośnym artykule. Błędną nazwą jest Koroną Gór, która określa najwyższe szczyty górskie wszystkich kontynentów.
Na wysokości 8000 metrów ciśnienie atmosferyczne (a co za tym idzie zawartość tlenu w powietrzu) jest prawie trzykrotnie mniejsze niż na poziomie morza. Jest to główna przyczyna, dla której pierwsze wejście człowieka na wierzchołek szczytu ośmiotysięcznego miało miejsce dopiero w 1950 roku (Annapurna). Wcześniej jednak osiągano i przekraczano granicę ośmiu tysięcy metrów, na przykład podczas prób zdobycia Everestu przez wyprawy brytyjskie w latach 20. ubiegłego wieku.
Spis treści |
[edytuj] Pierwsze wejścia
[edytuj] Zdobywcy wszystkich ośmiotysięczników
| L.p. | Imię i nazwisko | Okres | Kraj |
|---|---|---|---|
| 1. | Reinhold Messner | 1970-1986 |  Włochy |
| 2. | Jerzy Kukuczka | 1979-1987 |  Polska |
| 3. | Erhard Loretan | 1982-1995 |  Szwajcaria |
| 4. | Carlos Carsolio | 1985-1996 |  Meksyk |
| 5. | Krzysztof Wielicki | 1980-1996 | Polska |
| 6. | Juanito Oiarzabal | 1985-1999 |  Hiszpania |
| 7. | Sergio Martini | 1976-2000 | Włochy |
| 8. | Hong-Gil Um | 1988-2000 |  Korea Południowa |
| 9. | Park Young Seok | 1993-2001 | Korea Południowa |
| 10. | Alberto Inurrategi | 1991-2002 | Hiszpania |
| 11. | Han Wang Yong | 1994-2003 | Korea Południowa |
| 12. | Ed Viesturs | 1989-2005 |  Stany Zjednoczone |
| 13. | Silvio Mondinelli | 1993-2007 | Włochy |
| 14. | Ivan Vallejo | 1997-2008 |  Ekwador |
[edytuj] Polacy o trzech lub więcej wejściach na ośmiotysięczniki
| L.p. | Imię i nazwisko | Liczba wejść |
|---|---|---|
| 1. | Jerzy Kukuczka | 17 |
| 2. | Krzysztof Wielicki | 15 |
| 2. | Ryszard Pawłowski | 14 |
| 3. | Piotr Pustelnik | 13 |
| 4. | Wanda Rutkiewicz | 8 |
| 5. | Wojciech Kurtyka | 8 |
| 6. | Anna Czerwińska | 8 |
| 7. | Maciej Berbeka | 5 |
| 8. | Piotr Morawski | 5 |
| 9. | Artur Hajzer | 4 |
| 10. | Andrzej Heinrich | 4 |
| 11. | Andrzej Czok | 4 |
| 12. | Aleksander Lwow | 4 |
| 13. | Józef Goździk | 4 |
| 14. | Jacek Berbeka | 4 |
| 15. | Kinga Baranowska | 4 |
| 16. | Leszek Cichy | 3 |
| 17. | Wojciech Wróż | 3 |
| 18. | Tadeusz Karolczak | 3 |
| 19. | Jacek Masełko | 3 |
| 20. | Dariusz Załuski | 4 |
| 21. | Krzysztof Tarasewicz | 3 |
| 22. | Marcin Miotk | 3 |
[edytuj] Linki zewnętrzne
- (pl) Polscy zdobywcy Ośmiotysięczników na stronach czasopisma "Góry i Alpinizm"
- (en) 8000metres.com | Dedicated to 8000 metre mountains, and the mountaineers who climb them
Annapurna • Broad Peak • Czo Oju • Dhaulagiri • Mount Everest • Gaszerbrum I • Gaszerbrum II • K2 • Kanczendzonga • Lhotse • Makalu • Manaslu • Nanga Parbat • Sziszapangma