Język malajski
Z Wikipedii
| Bahasa Melayu * بهاس ملايو | |
| Obszar | Malezja, Brunei, Filipiny, Singapur, Tajlandia, Indonezja i inne |
| Liczba mówiących | 20-30 milionów |
| Ranking | 54. |
| Klasyfikacja genetyczna | Języki austronezyjskie *Języki indonezyjskie (zachodnioaustronezyjskie) **Język malajski |
| Pismo | łaciński i arabski |
| Status oficjalny | |
| Język urzędowy | Malezja, Singapur, Brunei |
| Regulowany przez | ? |
| Kody języka | |
| ISO 639-1 | ms |
| ISO 639-2 | may/msa |
| SIL | MLI |
| W Wikipedii | |
| Zobacz też: język, języki świata | |
Język malajski należy do rodziny języków austronezyjskich. W 1986 roku miał około 18 mln użytkowników. Jest językiem rodzimym Malajów zamieszkujących Półwysep Malajski i pewne regiony Sumatry. Jest językiem urzędowym Malezji i Brunei, jednym z czterech języków urzędowych Singapuru oraz językiem roboczym Filipin i Timoru Wschodniego. Forma malajskiego zaadaptowana przez Malezję nazywa się bahasa malaysia. W Singapurze i Brunei znany jest pod nazwą bahasa melayu. Język malajski został ponadto zaadaptowany do roli języka urzędowego przez Indonezję w momencie uzyskania niepodległości i otrzymał nazwę bahasa indonesia.
Standardowa postać języka malajskiego, uzgodniona przez Indonezję, Malezję, Filipiny i Brunei, nazywa się bahasa riau, czyli język Archipelagu Riau, długo uważanego za miejsce narodzin języka malajskiego.
Wszelkie różnice w nazwach odzwierciedlają bardziej różnice polityczne niż lingwistyczne.
Malajski jest językiem aglutynacyjnym.
[edytuj] Alfabet i wymowa
Język malajski posługuje sie dwoma alfabetami: arabskim i łacińskim. Poniższe zestawienie przedstawia wykaz różnic w malajskiej i polskiej wymowie poszczególnych liter alfabetu łacińskiego (litery pominięte są w obu językach wymawiane tak samo)
- A może oznaczać samogłoskę centralną, lub tylną (jak w polskim)
- C = polskie ,,cz”
- Dz jak angielskie ,,th” dźwięczne
- E może oznaczać samogłoskę półotwartą (jak w polskim), lub półprzymkniętą (jak w polskim między spółgłoskami miękkimi), może też oznaczać szwę [ə]
- H jest głoską krtaniową (w polskim miekkopodniebienną), bezdźwięczną (jako bezdźwięczną wymawia ją dziś większość Polaków, lecz w j. staropolskim litera ta oznaczała głoskę dźwięczną, co utrzymuje się dziś w niektórych gwarach, głownie na pograniczu wschodnim)
- J = polskie ,,dż”
- Kh jak polskie ,,ch”, a także ,,h” w wymowie większości Polaków (głoska bezdźwięczna)
- Ng miękkopodniebienne jak w polskim słowie ,,ręka” ['rεŋka]
- Ny = polskie ,,ń”
- Q oznacza spółgłoskę języczkową, (polskie ,,k” jest miękkopodniebienne)
- R może oznaczać spółgłoskę drżącą (jak w polskim), lub uderzeniową (występuje w j. polskim przy mniej starannej wymowie)
- Sy = polskie ,,sz”, lub ,,ś”
- Ts jak angielskie ,,th” bezdźwięczne
- V może oznaczać głoskę wargowo-zębową dźwięczną szczelinową (jak polskie ,,w”), lub wargowo-zębową dźwięczną półotwartą
- W jak w angielskim (polskie ,,ł” niekresowe)
- Y = polskie ,,j”
Oprócz spół- i samogłosek występują też dyftongi.
| Pisownia | IPA |
|---|---|
| ai | [aɪ̯, ai] |
| au | [aʊ̯, au] |
| ua | [ua] |
[edytuj] Różnice między bahasa malaysia i bahasa indonesia
Bahasa indonesia różni się od bahasa malaysia zapożyczeniami z jawajskiego oraz holenderskiego, np. słowo 'poczta' w bahasa malaysia to 'pejabat pos', a w bahasa indonesia 'kantor pos' ('kantoor' po holendersku znaczy 'poczta'). Dźwięk 'u' jest reprezentowany w bahasa indonesia przez 'oe', tak jak w holenderskim. Dźwięk 'cz' w bahasa malaysia - przez 'c', a w indonesia do niedawna był zapisywany jako 'tj'.
| polski | Bahasa malaysia | Bahasa indonesia |
| marzec | Mac (z ang. March) | Maret (z hol. Maart) |
| Sierpień | Ogos (z ang. August) | Augustus (z hol. Augustus) |
| bilet | tiket (z ang. ticket) | karcis (z hol. kaartje) |
| apteka | farmasi (z ang. pharmacy) | apotik (z hol. apotheek) |
| telewizja | televisyen | televisi (z hol. televisie) |
| uniwersytet | universiti | universitas (z hol. universiteit) |
| samochód | kereta | mobil |
| mówić | bercakap | berbicara |
| sklep | kedai | toko |
| poniedziałek | Isnin | Senin |
| restauracja | restoran | rumah makan |
balijski • banjumasański • cebuański • fidżyjski • hawajski • iloko • indonezyjski • jawajski • kawi • kiribati • malajski • malgaski • maoryski • markiski • marszalski • motu • nauruański • niue • palau • pampango • rapanui • rotumański • samoański • sundajski • tagalog • tahitański • tetum • tokelau • tonga • tubu • tuvalu